alinea1 regel1

alinea1 regel2

alinea2 regel1

alinea2 regel2

Rode remlichten flikkeren langs een sliert auto’s. De golf hapert bij Hilde. Ze schrikt op. Haar telefoon glijdt half uit haar hand terwijl ze op de rem stampt.

Hannaħ schiet naar voren. Haar schouder drukt tegen de gordel. Ze klampt met beide handen Pipi’s reismand vast.

‘Mama! Kijk uit!’

‘Sorry, lieverd,’ probeert Hilde zacht te zeggen, maar ze knijpt met haar leren handschoenen in het stuur. ‘Bel jij dan Emilie?’

Hannaħ tikt vlot op het scherm. De telefoon gaat over, nog voor het stoplicht weer groen wordt.

De stem van Emilie klinkt hard over de telefoon: ‘Je bent dus toch gegaan?’

‘Wat moet ik dan?’ zegt Hilde.

‘Ga je Eido nu ook gelijk geven?’

‘Nee natuurlijk niet, maar ik ben het zat.’

De auto’s in de andere baan stromen verder. Een claxon klinkt. Onrustig kijkt Hilde in de spiegel en rijdt door.

‘Professor Milton maakt zich zorgen over hem.’

‘Ach, Milton overdrijft altijd als het over Eido gaat.’

‘Milton noemt hem manisch.’

‘Manisch?’ schampert Hilde. ‘Hooguit wispelturig. Hij was altijd een beetje zo. Dat vond jij toen ook charmant, weet je nog?’

Hilde rommelt met haar telefoon; het scherm reageert niet.

‘Hè, Hannaħ, wil jij voor mama de gps terugzetten?’

Emilie ratelt verder: ‘Milton zegt dat hij weer bezig is.’

‘Hij is altijd bezig. Milton is gewoon jaloers op Eido.’

‘Maar dat geloof van hem. Je zei toch ooit dat …’

Hilde draait met een ruk aan haar stuur en snijdt tussen twee auto's door.

‘Ik kan onze dochter niet langer bij hem weghouden, oké?’ roept Hilde hard.

Hannaħ kijkt verrast op naar Hilde. Haar moeder werpt een ongemakkelijke glimlach terug, maar tranen branden achter haar ogen. Haar rechterhand trilt terwijl ze naar de versnellingspook grijpt.

‘We zijn bijna bij Eido – ome Eido.’

Vanaf de brede rondweg slaan ze een woonwijk in, laan na laan vol met hoge bomen. Hannaħ bekijkt de huizen: villa’s waar wel tien mensen tegelijk kunnen wonen.

‘Ik ga ophangen nu, Emie. Ik zie je later.’

Hilde trekt met haar tanden een handschoen los. Haar felrood gelakte nagel breekt als ze het telefoonscherm uitdrukt.

Grind van de oprijlaan knarst onder de banden. Het dichtslaan van de autodeur klinkt dof. Hannaħ blaast ademwolkjes in de koude lucht.

‘Mag ik aanbellen?’ vraagt Hannaħ.

Een glimmend bordje hangt aan de muur: ‘Eidothea Proteus – Quantum Coaching.’

Bovenaan steekt een grote koperen knop uit; op haar tenen reikt ze er net bij. De knop beweegt stroef en zwaar naar achteren. Met een ouderwetse klingel luidt de bel.

Voetstappen klinken – een sleutel rommelt in het slot. En dan staat hij daar: een oudere man met zachte rimpels. Golvende haren en zongebruinde huid geven hem een vrolijke uitstraling.

‘Hilde! Wat een lange tijd geleden.’

‘Sorry,’ stamelt ze. ‘Sorry… dat ik hiermee zo lang heb gewacht.’

Ze omhelzen elkaar; net iets langer dan beleefd.

‘Dit zijn ze dus: Hannaħ en de kat.’

‘Pipi is een poes!’ corrigeert Hannaħ fel.

Eido wrijft zijn handen in elkaar.

‘Hallo Hannaħ … met een ħ nog steeds?’

Hilde glimlacht. Toen ze zwanger was, had Eido gesuggereerd de naam met een ħ te schrijven, zoals de constante van Planck. ‘Daarmee begint alles wat niet te meten valt,’ had hij gezegd. Nu voelt die streep in de ħ meer als een litteken.

‘Wat ben je groot geworden. Een poes in plaats van een kat? Dat werkt prima.’

Hilde sluit het bovenste knoopje aan haar jas. ‘Ik ga meteen door de stad in.’

Ze zakt door haar knieën en trekt de kraag van Hannaħs bloes recht.

‘Ik ben een paar uurtjes winkelen met Emilie. Jij vermaakt je toch wel, bij Ome Eido? Misschien leert hij je wat van kwantummechanica.’

Hannaħ knikt. Eido grijnst breed.

Hilde prikt haar wijsvinger tegen zijn borst.

‘Gewoon normaal hè. Niet dat burleske many worlds.’

‘We vermaken ons wel. Tot later.’

Hildes hakken stuntelen door het grind als ze wegloopt.

‘Je ziet er goed uit,’ roept Eido haar na.

Ze zwaait zonder om te kijken. Even twijfelt ze of ze hem een middelvinger wil geven.

‘Mag Pipi nu uit haar kooi?’ vraagt Hannaħ.

'Straks – ik heb een leuke plek voor haar.’

‘O ja?’

‘Ze kan de eerste Schrödingers kat worden.’

‘Maar ze is een poes.’

‘Dan wordt ze de eerste kat én vrouw die Schrödingers test doorstaat.’

‘Is dat bijzonder?’

‘Nog nooit heeft een poes deze test gedaan. Ik heb er één klaarstaan in mijn laboratorium.’

‘Een laboratorie? Van Milton mag ik daar niet komen.’

‘Milton?’ Eido wrijft met zijn duim en wijsvinger langs zijn kin. ‘Maar dit is een huislaboratorium. Dat is heel speciaal. Dan mag het wel.’

Ze dalen via een krappe wenteltrap. De muren zijn vochtig en hun voetstappen echoën.

‘In de kelder?’

‘Kom maar, we gaan diep onder de grond.’

Ze volgt Eido naar een deur. Daarachter klinkt een vreemde ruis en ze hoort een machine bonken. Achter de deur zit een klein hok. Aan een kapstok hangen witte overalls.

‘Deze moeten we eerst aantrekken.’

Hannaħ kijkt naar Eido die soepel een pak aantrekt.

‘Ome Eido, ben jij mijn papa?’

Eido trekt zijn wenkbrauwen even op. Zijn mond opent en sluit zonder iets te zeggen. Hij grijpt een witte overall van de kapstok.

‘Trek deze maar aan – zo blijft alles schoon.’

‘Wat is mennie wurlts?’

‘Many worlds. Dat mag niet van je mama hè?’

Hannaħ haalt haar schouders op.

‘Is dat kwantum of zo? Net als mama’s werk?’

‘Het is Engels voor vele werelden. In mijn laboratorium splitsen we de wereld in meerdere werelden.’

‘Okée?’ zegt Hannaħ, ‘Is dat dan net als maniesch?’

Eido lacht. ‘Kom maar kijken.’

Hij trekt een tweede zware deur open. TL-buizen zingen terwijl ze knipperen, een ventilator zoemt. Langzaam wordt een grote witte zaal zichtbaar.

‘Holiemolie, dit is een ruimteschip!’

De muren zijn behangen met stroomdraden die rommelig alle kanten op gaan; overal staan instrumenten vol met knopjes en lichtjes. Het ruikt naar het soldeer van printplaten, net als de knutselkamer bij Hannaħ thuis.

‘Kijk, dit is het plekje voor je kat.’

‘Pipi is een poes!’ onderbreekt Hannaħ.

‘Dat mag ook.’

‘Eten, kussentje, tv-schermp – een heel fijn plekje.’

Het zit allemaal in een grote metalen doos. Pipi spring erin en smakt van de Whiskas.

Eido lacht even. ‘Mooie naam trouwens, die klinkt bijna als π-π.’ Hannaħ snapt de grap niet, maar vindt het klinken alsof Pipi superkrachten heeft.

Eido sluit de klep met een holle bons.

‘Waarom is de doos zo dicht?’

‘Dat moet voor de test.’

‘Waarom?’

‘Zodat het afgesloten is van de buitenwereld.’

‘Wat gebeurt er dan binnen?’

‘Dat ligt eraan wie je het vraagt,’ zegt Eido.

Hannaħ fronst haar wenkbrauwen.

‘De wereld splitst nu binnen in de doos.’

‘De wereld splitst?’

‘Dat is Schrödingers kat experiment. In de doos zit iets waardoor Pipi wel of niet dood kan gaan. Maar zolang de doos dicht is, weten we niet welke van de twee het is, en is het allebei.’

‘Dood?’

‘Uh, ja. Er zit een flesje blauwzuur in dat …’

‘Dat wil ik niet!’

Eido kijkt verrast.

‘Maar dit is onderzoek.’

‘Ik wil Pipi terug!’

Ze drukt op de knopjes en lampjes.

‘Nee! Niks aanraken – voorzichtig,’ waarschuwt Eido.

Hannaħ schreeuwt een kreet met een hoge toon.

Van schrik stapt Eido achteruit.

‘Stop met dat. Ik kan nu niks …’

‘Píípi! Ik wil Pipi terug!’

Eido drukt op een grote rode knop. De klep komt omhoog.

Met een twinkeling in de ogen kijkt Eido naar Hannaħ.

‘Kijk – Pipi leeft nog. De allereerste kat van Schrödinger: een poes!’

Pipi krabbelt met haar pootjes langs de opening en springt met een dikke staart uit de doos.

‘Dit blijft wel ons geheimpje hè? Je moeder houdt niet van wereld splitsen. Maar Pipi heeft heel even in de doos gezeten – dus ze is nu een beetje levend én een beetje dood.’

‘Nee, Pipi leeft nog.’

Hannaħ rent met gespreide armen naar Pipi, die in een hoek haar pootjes likt. Ze klemt haar stevig in de armen.

‘Gaan we weer naar boven?’

Eido trekt een brede lade open.

‘Ik heb nog iets voor je.’

Een glinsterend bandje weerspiegelt de vele lichtjes van de ruimte.

Hannaħ zet Pipi neer en schuift dichterbij.

‘Dit is een wereldsplitter – met een echte kwantumteller.’

Hij opent een schakeltje en doet het bandje om haar smalle pols.

‘Is-ie voor mij?’

‘Probeer het maar. Je zegt een ja-nee-spreuk en daarna druk je op dat knopje. Je bandje splitst dan de wereld in tweeën.’

Hannaħ bekijkt het bandje van alle kanten.

‘Dit knopje?’

Eido pakt de hand van Hannaħ alsof hij een prins is die een kus wil geven. Hij fluistert: ‘Zullen we koekjes gaan eten?’

Na een druk op het knopje licht het groen op.

‘Zie je, en nu gaan we koekjes eten.’

Hannaħ blijft staren naar het bandje.

‘Is de wereld nu gesplitst?’

‘Jazeker.’

‘Is er ook een wereld waar ik geen koekjes ga eten?’

‘Zo werkt het! Twee werelden: in één eet je koekjes, in de andere niet. Maar in deze wereld eten we koekjes. Dus, op naar boven.’

Eido zet een ouderwets koekblik op tafel.

‘Maar hoe werkt dat wereldsplitten dan?’

‘Dat doen de atomen,’ zegt Eido breed glimlachend. Met een zwaai opent hij de deksel van het blik. ‘Voor jou – en voor Hannaħ in de andere wereld.’

‘Atomen?’

‘Heeft je mama daar nooit over verteld?’ Hij neemt een hap van een koekje. ‘Of misschien Professor Milton?’

Het koekje kraakt tussen zijn kiezen. ‘Dat is jouw mama’s baas, toch?’

‘Hij legt mij nooit iets uit,’ zegt Hannaħ sip. ‘Hij is een professor van niks.’

Eido fluistert: ‘Hij snapt er ook maar weinig van.’

Eido sluit het koekblik en schudt zodat het rammelt. ‘Atomen zijn rommelig,’ zegt hij. ‘Witte en zwarte chocolade door elkaar. Pak er maar eentje zonder te kijken. Het is steeds een verrassing.’

‘Een witte!’ juicht Hannaħ. ‘Is de wereld nu gesplitst?’

‘Niet met dit koekblik. Maar wel met atomen.’

‘Hoe weet je dat dan zeker?’

Hij knijpt zijn ogen fijn samen.

‘Goede vraag. Ik heb een grote wereldsplitser die het kan bewijzen.’

‘Een grote wereldsplitser?’

Eido fluistert met een zwaardere stem: ‘Het werkt als Russische roulette.’

‘Russisch? Dat is net als Vladimir,’ zegt Hannaħ met een glimlach.

‘Wat?’

‘De leukste jongen uit mijn klas. Vladimir splitst ook de wereld soms. Hij doet wel eens een beetje gemeen tegen mij, maar hij is ook heel stoer en grappig.’

Eido schaterlacht met al zijn rimpels. ‘Oké meid, jij verdient nog wat extra koekjes.’

De bel bij de voordeur klingelt.

‘Ah, zo laat al? Dat zal je moeder zijn.’

Eido stopt nog drie witte koekjes in de handen van Hannaħ.

‘Kan jouw machine Vladimir liever maken?’

‘Ik leg het volgende keer verder uit. Maar niet aan mama vertellen hè. Sommige mensen worden boos als je over wereldsplitsen vertelt.’

Met een serieuze blik knikt ze haar hoofd.

Op haar hoge hakken staat Hilde bij de deuropening.

‘Alles goed gegaan?’

‘Ze is fantastisch.’

‘Lieverd, neem je Pipi snel mee? We moeten meteen gaan.’

Hannaħ trekt haar schoenen aan en huppelt met Pipi's kooi langs Eido en Hilde.

‘Dus… morgen komen we weer langs?’

‘Ik heb ervan genoten,’ zegt Eido.

Hij pakt de handen van Hilde.

‘Waarom komen jullie morgen niet samen?’

Hilde trekt haar handen terug en wrijft in haar nek.

‘Mama, waar blijf je dan?’ roept Hannaħ bij de autodeur.

‘Morgen. Zelfde tijd. Oké?’

❦

Nadat hij de deur heeft gesloten, slaakt Eido een diepe zucht. Hij staart in de spiegel en perst zijn lippen samen. Hij verstijft alsof de tijd verdwijnt. Het is alsof hij oplost in de wazige golf van onzekerheid waar alles mee begon.

Hilde hield van zeker. Zij durfde niet te geloven of te dromen. Maar nu zal hij het bewijzen dat het wel echt is.

Eido slaat een kruis – niet twee strepen, maar met een extra boogje, zoals een ħ.

Hij daalt de wenteltrap af. Zijn vuile overall schuurt stroef tegen zijn lijf. De knipperende lichten zingen vals en de ventilator bromt. Het deksel legt hij netjes terug op de doos van Schrödinger – maar daar kwam hij niet voor.

Zijn handen strelen liefkozend een grote stalen kast. Het voelt kil en koud, al houdt dat hem niet tegen. Dit is niet alleen meer voor de wetenschap maar vooral ook voor Hilde.

Hij stapt binnen en leunt achterover op een stoel met zachte kussens. Rustig regelt hij zijn adem.

Dan draait hij een knop op twintig. Twintig keer gaat hij online gokken op rood of zwart – gestuurd door een kwantumteller.

Een scherm gloeit in groen. Het zal op rood springen als hij verliest. Niet dat hij dat ooit te zien gaat krijgen.

Vanuit zijn ooghoeken gluurt hij naar een statief met een geweer gericht op zijn hoofd. Kippenvel beweegt over zijn lichaam.

‘Nee, Eido, niet kijken naar het geweer,’ zegt hij tegen zichzelf. De andere Eido’s mogen het niet waarnemen. Niks van een rood scherm en niks van een geweerschot. Zo blijft hij de enige die een uitkomst kent: de winnende Eido.

Strak en gespannen kijkt hij naar het groene scherm. Hij herhaalt het nog een keer: ‘Niet naar het geweer kijken, Eido.’

Het bedrag loopt op. Één euro, twee euro, vier euro.

Na tien keer gokken staat de teller al voorbij de duizend euro. Eén promille kans, en hij leeft nog steeds. Het gaat werken!

Hilde, ze zou hem eindelijk geloven. Hannaħ, ze zal zo verheugd zijn. Eido’s gespannen gezicht verandert in een stralende glimlach bij de gedachte aan haar – zo’n slimme meid die ook nog eens een poes heeft die π-π heet.

De teller gaat door. Het scherm eindigt op 1048576 en blijft groen gloeien. Een euforisch warm gevoel stroomt over hem heen. Wereldsplitsen is echt. Hij heeft bewijs.

Vermoeid zakt hij weg in zijn stoel en sluit zijn ogen. Zijn oogleden zorgen voor een rode schijn. Hoe zou het gaan in de andere werelden? De schaduw van andere keuzes, is dat wat dromen zijn? De oude tranen over Hildes wangen. Een stoplicht waar hij te vaak het rood negeerde. Altijd bezig met zichzelf.

❦

Hij droomt verder over de echo’s van andere werelden, hoe hij wakker wordt door het geklik van hoge hakken op de betonnen vloer. Het begint onschuldig in de verte, maar komt dichterbij en verandert in bonzen op de stalen deur van de kast. Elke klap trilt door hem heen. Hoort hij dit echt of zijn dit de parallelle Eido’s?

‘Is dit jouw idee van onderzoek, Eido?’ Hilde’s stem klinkt scherp zoals toen: die eerste keer dat ze zijn geloof ontdekte.

‘Eido kom terug!’ klinkt een kinderstem.

‘Hannaħ, stop met dat, niet doen …’

‘Eido, ik wil Eido!’

‘Nee! niks aanraken. Voorzichtig.’

Als wazige kwantumtoestanden draaien de stemmen om elkaar heen – half lief en half boos. Het lijkt of ze niet langer buiten de kast staan, maar in zijn hoofd hamerend tegen de binnenkant van zijn schedel. Als een flesje blauwzuur dat op knappen staat. De deurbel rinkelt er doorheen. Maar Eido staat niet op. Hij twijfelt voor de eerste keer in zijn leven. Spijt. Heeft hij het goed gedaan voor al die anderen?

❦

Hannaħ trekt weer aan de bel. Achter de deur blijft het stil. Geen voetstappen, geen geratel met een sleutel. Ze trekt nog eens drie keer aan de zware koperen knop.

Hannaħ kijkt beteuterd naar haar moeder.

‘Hij doet niet open …’

‘Eido, hij is soms wat afwezig en weggezonken in zijn werk,’ zegt Hilde. ‘Dat is zijn religie, dat is hoe hij is.’ Maar zelfs terwijl ze het zegt, speurt ze verontrust langs de ramen of ze iets opmerkt.

Ze legt haar handen op de schouders van Hannaħ.

‘Hij zal wel ergens druk bezig zijn.’

Hannaħ kijkt naar haar bandje.

‘Moeten we proberen binnen te gaan?’ fluistert ze, haast zo zacht dat ze bang is dat het huis het kan verstaan.

Een rode ‘NEE’ straalt op het schermpje.

‘Mijn bandje zegt dat vandaag niet hoeft.’

‘Jouw bandje geeft antwoorden op vragen?’

‘Ik heb hem van Eido gekregen.’

Hilde's mond trekt in een strakke lijn – meer van angst dan van ergernis.

‘Hmmm. Vraag het eens iets simpels,’ zegt ze. ‘Of we een ijsje moeten eten?’

Hannaħ graaft met haar voet een kuiltje in de knisperende kiezelstenen.

‘Is het niet te koud voor ijsjes?’ mompelt ze.

Ze aarzelt even – zoals de ħ in haar naam. Durft ze te twijfelen?

‘Nee,’ antwoordt ze. ‘IJsjes eten moet gewoon altijd.’

Als een kat van Schrödinger