Strange days

De rechter richt zich tot de acteur.
“Dus u ging op auditie, zonder dat iemand daarvan wist?”
Daugherty knikt. “Ik dacht: laat ik eerst maar eens de rol krijgen. Daarna zien we wel weer.”
“Ook niet iemand van het castingbureau?”
De acteur schudt zijn hoofd.
“Dan komen we nu op het pad dat eiser Tim O’Toole vermoedelijk op dezelfde wijze als u heeft bewandeld. Ik baseer mij op de uitspraken die O’Toole hier eerder heeft gedaan. Ook hij was eerder door Twinnings benaderd en ging na schooltijd alleen op auditie. En net als bij u was de producent de enige die aanwezig was om hem te ontvangen.”
De acteur schudt zijn hoofd.
“Nee, voor zover ik mij kan herinneren, waren er drie mensen. De producent, een dramaturg en een vrouw die lette op mijn bewegingen, uitspraak, dat soort dingen. Ook werd gekeken of ik teksten kon onthouden.”
“O’Toole claimt dat hij alleen de producent aantrof. Hij zei dat hij, naast wat acteerwerk, zich al snel moest uitkleden.”

Daugherty schudt zijn hoofd bij de herinnering.
“Ik geloof niet dat ik in eerste instantie…”
De rechter leunt weer wat naar voren.
“Volgens uw oude collega heeft u toendertijd aan hem bevestigd dat u ook voor de producent naakt moest acteren. U zou daar ook details van hebben gegeven.”
Daugherty ontwijkt de blik van de rechter.
“Ik denk dat dat grotendeels grootspraak is geweest. Ik ben tijdens de auditie wel even alleen met Twinnings geweest. Ik moest van kleren wisselen en toen zei hij dat ik dat beter alleen voor hem kon doen, zodat het niet meer hoefde in een groter gezelschap.”
“En dat deed u?”
“Ik heb, als acteur, daar nooit moeite mee gehad. We leven in Amerika. Het enige naakt dat wij in films en series krijgen te zien komt uit Europa. Wij leveren het publiek vooral suggestie en scheppen daar ook nog eens over op.”
Er klinkt wat gelach in de rechtszaal. De rechter verzoekt om enige kalmte.

“U vond het niet gek dat u, zonder begeleiding, uw kleren moest uittrekken?”
“Ik weet niet of je daar op die manier zo over nadenkt, als je vijftien bent en auditie doet voor één van de grootste tv-series van dat moment. Twinnings heeft maar heel even mijn lichaam kunnen zien toen ik die andere kleren aantrok. Bij Tim was het misschien anders. Bij mij keek hij alleen even. Hij vroeg nog wel: draai je eens om. Dat was het.”
De rechter knikt en maakt een aantekening.
“O’Toole beweert dat Twinnings hem tijdens de audities heeft aangeraakt en heeft aangezet tot bepaalde handelingen. Tijdens de drie seizoenen vroeg Twinnings ook met enige regelmaat of Tim bij hem thuis wilde komen voor zogenaamd werkoverleg. Het optreden van de producent is de reden waarom we hier zitten. Het is ook de reden waarom uw collega meent dat hij al vroeg in zijn leven beschadigd is geraakt en geen carrière zoals dat van u heeft kunnen maken.”
Daugherty reageert direct. “Daar is in mijn geval geen sprake van geweest. Tim heeft mij ook nooit iets over bezoekjes verteld.”

De rechter kijkt bedachtzaam voor zich uit.
“Ik wil toch nog even terug naar dat aannameproces. Twinnings besloot u na de auditie aan te nemen. Er gelden hele bijzondere wetsartikelen rond het aannemen van bijna zestienjarige acteurs, jongens die eigenlijk nog op school horen te zitten en zich moeten richten op het halen van hun diploma. Hoe kwamen uw ouders het te weten?”
“Twinnings liet zijn secretaresse een afspraak maken en ik werd thuis direct op het matje geroepen. Ik gaf mijn ouders een gekleurde versie van wat er stond te gebeuren. Ik moest ook uitleggen hoe ik aan die portfolio kwam en hoe ik mij had kunnen inschrijven bij een castingbureau, waar ze niets van wisten. Toen Twinnings langs kwam konden ze niet geloven wat ze allemaal hoorden. Ze hadden heel veel vragen en ik weet nog dat ik regelmatig last had van plaatsvervangende schaamte.”

Daugherty neemt een slok uit zijn glas met water.
“Twinnings legde het hele spel uit. De hele wetgeving rond acteren als je zestien bent. Waar hij aan moest voldoen, waar ik aan moest voldoen. Wat mijn ouders moesten weten. Het kwam heel serieus over. Ik moest op de set verplicht studeren. De studieresultaten werden bijgehouden. Als die niet voldoende waren, zou je uiteindelijk zelfs uit de serie kunnen worden geschreven. Ik mocht ook niet langer dan zoveel uur per dag werken. En niet de hele week. Er kwam zoveel bij kijken.”
“Was er een welfare worker voor jullie aanwezig?”
“Twinnings zei dat die er al was. Voor de generatie jongeren die al langer acteerden in Strange Days.”
“U kreeg ook een werkvergunning voor de entertainmentindustrie van de arbeidsinspectie?”
“Uiteindelijk wel. Dat was nog een groot obstakel. Mijn ouders moesten die aanvragen. Het obstakel zat er in dat het bepaald niet van harte ging.”
“Maar uw ouders namen toch de moeite?”
“Ik heb er destijds flink van langs gekregen. Ze waren furieus om wat ik buiten hen om had gedaan. Maar uiteindelijk zeiden ze geen nee, mede omdat Twinnings over nogal wat overredingskracht bleek te bezitten. Misschien dat ze het later als een kans voor mijn toekomst zagen. Ook al moesten ze er weinig van hebben. Afgesproken werd dat Twinnings een contract zou opmaken dat ze in alle rust konden bekijken.”

“Ja, dat contract...” De rechter bladert door zijn papieren. Uiteindelijk trekt hij het uit zijn stapel.
“Wilt u even komen kijken?”
De acteur loopt naar voren.
De rechter legt de kopie voor hem neer en slaat de bladzijden voorzichtig om.
“Valt u niets bijzonders meer op?”
Daugherty schudt zijn hoofd.
“Dit is wel uw handtekening toch?”
De acteur knikt. “Van mij toen nog als zestienjarige.”
“Mij valt in ieder geval het volgende ook nog op. In dit contract wordt dan zogezegd alles geregeld, ook bijvoorbeeld wat u zou verdienen. Dat contract moet dan uiteraard door de ouders of voogd en de acteur worden ondertekend. Maar. Er zit een aanvulling bij, die apart moet worden ondertekend. In die aanvulling gaan alle partijen ermee akkoord, en geven ze ook aan dat ze ermee bekend zijn, dat niet kan worden uitgesloten dat in Strange Days onwelvoeglijke, soms godslasterlijke taal wordt gebruikt en dat er scènes voorkomen die kunnen overkomen als blasfemie. Verder wordt benoemd welke lichaamsdelen van de acteur wel of niet naakt mogen worden vertoond en wordt er gewezen op het mogelijk spelen van een homoseksuele relatie. Er staat letterlijk dat in de teksten soms seksueel getinte uitspraken voorkomen.”

De rechter doet zijn bril af.
“Deze belangrijke aanvulling is niet door uw ouders en u ondertekend.”
Daugherty gaat langzaam terug naar zijn plek.
“U denkt toch niet dat ik die aanvulling durfde te laten zien? Laat staan dat ik het formulier durfde te laten lezen en daarna te laten ondertekenen! Mijn ouders hebben het contract pas ondertekend nadat ze het uit hun hoofd kenden en hun advocaat er uitvoerig over hadden geraadpleegd.  Ik heb de aanvulling dagenlang op mijn kamer gehouden. Ik kon er niet van slapen. Uiteindelijk heb ik de ongetekende aanvulling vlak voor het inleveren van het getekende contract eraan vastgeniet, hopend dat het tussen de andere pagina's zou wegvallen. Dagenlang ben ik nog bang geweest dat Twinnings langs zou komen om er een handtekening voor op te halen. Maar hij kwam er niet meer op terug.”
De rechter kijkt op over de rand van zijn bril. “En niemand controleerde het ook, blijkbaar. Of beter gezegd: Twinnings vond het wel best zo.”
Hij kucht even zachtjes en gaat verder: “Vindt u, achteraf gezien, dat de controle op de naleving van deze procedure tekort is geschoten? U bent het toch met mij eens dat al die maatregelen voor het beschermen van jonge acteurs van het grootste belang zijn?”

Daugherty knikt. “Zoals u het zegt wel ja. Dan ben ik het helemaal eens. Maar u kunt zich ook vast voorstellen dat een zestienjarige op dat soort momenten zo niet denkt. Of wil denken.”
“En juist daarom moeten ze tegen zichzelf worden beschermd.”
De rechter pakt een laatste papier.
“U en O’Toole kregen uiteindelijk ook een relatie in Strange Days. U ligt op een gegeven ogenblik met elkaar in één bed, als u wordt betrapt. In de serie zijn alleen jullie ontblote bovenlichamen zichtbaar. Volgens O’Toole lagen jullie naakt in dat bed om de sfeer rond dat betrapt worden zo natuurlijk mogelijk te kunnen acteren.”
Daugherty steekt vragend zijn handen uit.
“Ik zou het niet meer weten. Als het zo was, maakte het mij in ieder geval niet zo uit. Maar misschien dat ik er nu anders tegen aan kijk dan toen.”
“Kunt u zich wel voorstellen, dat het op uw zestienjarige collega heel intimiderend kan zijn overgekomen?”
De acteur knikt. “Als dat zo is gebeurd. Maar ik betwijfel het. We hadden best een goede relatie, onderling als acteurs. We waren goed opgevangen door de andere acteurs. We hebben tijdens onze acteerperiode samen ons highschool-diploma gehaald. De kritieken op Strange Days waren heel erg lovend.”